BELKEMİĞİ EĞRİLİKLERİNDEKÎ OLUŞUM BOZUKLUKLARI
Arkadan bakıldığında, belkemiği normalde düz görünür; yandan bakıldığındaysa, normalde 4 eğrilik gösterir: Bu eğrilikler boyunda ve belde öne doğrudur (lordoz); göğüste ve kuyruk sokumunda ise arkaya doğrudur (kifoz).
KİFOZLAR
Kifoz ya da omurganın arkaya çarpıklığı, omurganın arkaya doğru olan normal eğriliklerinin artmasıdır. Genellikle omurganın göğüs bö-.umünde raslanır (kamburluk).
NEDENLER
Şunlar ayırdedilir:
— kötü duruş alışkanlıkları olan çocukların sırtlarmdaki eğriliğe uyan kamburluk (duruş eği-
! timi ile sırt ve karın kaslarının yeniden eğitimi, düzelmesini sağlar);
— genellikle bir omur gövdesinin gelişme yetersizliğinden ileri gelen doğuştan kifoz;
— Scheuermann hastalığındaki kifoz (daha ilerde inceleyeceğiz);
— yaşlılık kifozu;
— omur cisimlerindeki çökme kırığının yerine konmamasına bağlı travma kökenli kifoz;
— eklemlerin yapışmasına yolaçan omur eklemleri iltihabındaki (omurlararası kireçli bağ iltihabı) kifoz (eklem hastalıkları bölümüne bakınız);
— özellikle belkemiği vereminin ya da Pott hastalığının (verem kamburluğu) neden olduğu enfeksiyon kökenli kifoz;
— omurilik uruna ya da organ kanserlerinin (tiroyit, göğüs, prostat kanserleri) omurgaya yayılmalarına bağlı ursal kifoz.
TEŞHİS Klinik belirtiler
Biçim bozuklukları, en çok ayakta duran kişilerde belirgindir. Yuvarlaklaşmış sırtı dışında, hastada, bunu ödünleyici eğrilikler görülebilir: Normal boyun ya da bel eğriliklerinin artışı. Öte yandan, omurganın öne ve arkaya bükülmesinde-ki hareketlilik ile sırt-bel ve karın kaslarının durumu değerlendirilir.
Röntgen belirtileri
Röntgen belirtileri, kifozun önemini belirler (ölçülerek) ve bazen olayın nedenini ortaya koyabilirler.
EVRİM
Ağrı, kifoz bölgesinde yerleşmiştir. Önemli ki-rozlarda sinir ihtilatları gözlenir: Omurlararası deliklerin içinde omurilik sinirlerinin bası altında kalması; 2 alt üyenin felciyle (parapleji) yansıyan omuriliğin bası altında kalması. Solunumla ilgili ihtilatlar, zorlu soluk verme hacmindeki düşmey-le birlikte, çaba harcama sırasında ortaya çıkan bir soluk darlığı oluştururlar; ancak ağır, doğuştan kifozlarda ve Pott hastalığı ya da omurlararası kireçli bağ iltihabı kökenli kifozlarda görülürler-, süreğen solunum yetmezliğine doğru gelişirler.
TEDAVİ
Duruş kifozları ve Scheuermann hastalığmdaki kifozlar,beden eğitimi, karın ve omurga kaslarının yeniden eğitimi ve uygun sporlarla (yüzme) düzeltilir. Bu yöntemler yetersiz kalırsa, tedaviye alçılı bir korse eklenir. Omurga sertleşmesi ile birlikte olan kifozlar bu tedaviden yarar görmezler. İhtilatlar ortaya çıktığında cerrahi girişimle omurların hareketsizleştirilmesi (arka kemer çıkarılıp, omurlara yandan kemik yamalar konarak omurlar hareketsizleştirilir) ya da kemik oyma girişimi gerçekleştirilebilir.
SKOLYOZLAR
Skolyoz, omurganın yana çarpıklığıdır. 2 sınıfa ayrılır: Yapısal olmayan geçici skolyozlar (bunlar, çocuk öne eğildiğinde ya da karnı üstüne yattığında silinirler); her tür duruşta süren ve bir kamburlukla birlikte olan kemik ve yumuşak dokulardaki yapısal değişikliklere bağlı kalıcı skolyozlar.
GEÇİCİ SKOLYOZLAR
Çoğunlukla alt üyeler arasındaki bir uzunluk farkına, bazen de kalçanın ya da dizin kusurlu duruşuna bağlıdırlar. Kalça siniri ağrısı olanlarda ya da ağrılı omurga hastalıklarında, ağrıyan sinir köklerini gevşetmek için, karşı taraftaki kasların büzülüp kasılmasına bağlı bel skolyozu da bunlar arasında sayılabilir. Yapısal olmayan bu skolyozlar, nedenleri ortadan kaldırıldığında yiterler.
YAPISAL SKOLYOZLAR
Tipik biçimi, nedeni bilinmeyen skolyozdur. Yapısal skolyozların yüzde 85′ini oluşturur; başka hastalığı olmayan çocuklarda görülür. Ayrıca doğuştan bir oluşum bozukluğu olan yarım omur da skolyoz nedenidir.
